DSR (Demand Side Response) a OZE (Odnawialne źródła Energii)
Chociaż programy DSR istnieją już od dłuższego czasu, w ostatnich latach zyskują na popularności. Nie ma się czemu dziwić – w coraz mniej pewnej sytuacji na rynku i przy rosnącym zapotrzebowaniu na prąd system energetyczny potrzebuje więcej elastyczności. W tym kontekście istotne jest połączenie rozwoju OZE z poszerzeniem dostępności usług DSR. Jak te kwestie łączą się ze sobą? Wyjaśniamy.
Wyzwania nowoczesnej energetyki a OZE i DSR
W obecnym świecie trudno jest sobie wyobrazić funkcjonowanie bez prądu. To energia elektryczna „napędza” codzienne życie, a przede wszystkim biznes. Dlatego zapotrzebowanie na nią rośnie. Jak bardzo? W założeniach Polityki Energetycznej Polski do 2040 roku (PEP2040) mówi się o wzroście produkcji prądu netto w Polsce o ponad 36% w porównaniu z wartościami z 2022 r. Docelowe przewidywania mówią o 244 TWh(!) w 2040 roku.
Wzrost popytu na energię elektryczną łączy się jednocześnie z poważnymi wyzwaniami klimatycznymi oraz tymi związanymi z dostępnością paliw kopalnianych, również w kontekście sytuacji geopolitycznej.
Zarówno w Polsce, jak i w Europie stawia się m.in. na:
- dekarbonizację, czyli stopniowe odejście od węgla na rzecz bardziej zrównoważonych źródeł energii;
- zwiększenie udziału OZE w miksie energetycznym.
Realizacja tej strategii wymaga przeprowadzenia wielu zmian – tak, aby jednocześnie zachować stabilność systemu energetycznego. Zdaniem wielu ekspertów spełnienie tych wymogów wymaga wręcz rewolucji w strukturze wytwarzania energii elektrycznej, a co najważniejsze – jej elastyczności.
DSR: sposób na zwiększenie elastyczności energetycznej
W nowoczesną politykę energetyczną wpisuje się koncepcja DSR (Demand Site Response), a zatem gotowości do „interwencyjnego” obniżenia poboru mocy przez odbiorcę na żądanie. Dlaczego to tak istotne? Ponieważ transformacja energetyczna nie przebiega bez utrudnień.
Przykładów można szukać na polskim rynku energetycznym w związku z boomem na fotowoltaikę, którego nasz kraj doświadczył w minionych latach. Z uwagi na bardzo przyjazną prosumentom ustawą o OZE ogrom użytkowników prywatnych zdecydował się na montaż paneli PV. Okazało się jednak, że sieć przesyłowa nie jest do końca przygotowana na tak dużą podaż „zielonych kilowatogodzin” z przydomowych mikroelektrowni słonecznych. W efekcie, zwłaszcza w miesiącach letnich, pojawiały się problemy z jej funkcjonowaniem.
To jeden z powodów, dla którego ustawa o OZE uległa nowelizacji, a użytkowników systemów PV aktywnie zachęca się do zwiększenia autokonsumpcji – np. poprzez rozszerzenie instalacji o magazyny energii.
Te wyzwania nie oznaczają bynajmniej, że powinno się dążyć do zmniejszenia ilości energii z OZE w miksie energetycznym. Wręcz przeciwnie. Jest ona coraz bardziej potrzebna. Niezbędne jest jednak równocześnie zwiększanie elastyczności systemu. Musi on być gotowy zarówno na nagłe zmniejszenie, jak i zwiększenie się popytu na prąd czy jego podaży. To jedna z przyczyn, dla których podmioty energochłonne są zachęcane do dołączania do programów DSR.
Jak działa DSR?
Usługi DSR mogą być świadczone przez firmy, których działalność wymaga wysokiego poboru mocy – najczęściej mówi się o poziomie ponad 200 lub 300 kW albo o rocznym zużyciu energii w ilości ponad 2 GWh. Takie podmioty, po uzyskaniu z OSD certyfikatu oRED, mogą zawrzeć umowę na interwencyjne obniżenie poboru prądu.
W praktyce, kiedy taki podmiot otrzyma powiadomienie z PSE, powinien w wyznaczonym mu terminie:
- czasowo ograniczyć pobór mocy;
- lub przesunąć intensywny pobór mocy na inne godziny (najczęściej poza godzinami szczytu).
Wyświadczenie takiej usługi może być oczekiwane, gdy pojawią się czynniki krytyczne, np.:
- problemy pogodowe – zazwyczaj chodzi o długo utrzymujące się bardzo wysokie temperatury latem;
- poważna awaria elektrowni lub uszkodzenie linii przesyłowych;
- obniżona produkcja energii z OZE – np. z uwagi na wspomniane niedostosowanie sieci czy niesprzyjającą pogodę.
W takich sytuacjach czasowe zmniejszenie poboru mocy z sieci przez „większych graczy” realnie odciąża system i pozwala mu funkcjonować bez przerw w dostawie prądu.
Uwaga! Dołączenie do programu DSR wiąże się z licznymi korzyściami dla przedsiębiorców. Mogą oni liczyć na wynagrodzenie nawet na poziomie ponad 200 000 zł za gotowość do redukcji mocy o 1 MW. Jest ono wypłacane bez względu na to, czy pojawi się konieczność zmniejszenia poboru, czy nie.
Dołączenie do programu DSR może wymagać wdrożenia wewnętrznych rozwiązań OZE
Aby firma mogła dołączyć do programu DSR, musi spełnić kilka kluczowych wymagań. Najważniejsze to oczywiście odpowiednio wysoki pobór mocy. Ale nie tylko. Taki podmiot musi mieć techniczne możliwości obniżenia zużycia energii w wyznaczonym momencie.
Z praktycznego punktu widzenia prośby o realizację tej usługi najczęściej odnoszą się do tzw. godzin szczytu, czyli głównie tych po południu. Większość podmiotów musi w tym czasie „normalnie” funkcjonować – tak, aby nie narażać się na kosztowne przestoje. Potrzebne są więc rozwiązania energetyczne, które umożliwią kontynuowanie działania, nawet gdy trzeba pobierać przez jakiś czas mniej prądu z sieci.
Katalog działań zmierzających do redukcji jest szeroki – począwszy od wyłączenia nie-krytycznej infrastruktury (np. zbędnego oświetlenia, nieużywanego w danym momencie sprzętu komputerowego) czy wyregulowania działania systemów HVAC, chłodziarek itp. Jednak najczęściej oczekuje się możliwości skorzystania z własnego źródła zasilania. Jakiego? W grę wchodzą oczywiście agregaty prądotwórcze. Jednak korzystną opcją może być także własna instalacja OZE połączona z magazynami energii.
Zalet skorzystania z tego rozwiązania jest wiele – przede wszystkim zmniejszenie zużycia energii elektrycznej (i związanych z tym kosztów) na co dzień. Przekłada się to również na większą niezależność energetyczną i – ułatwienie dołączenia do programu DSR.
Jak zatem widać, zagadnienia związane z usługami DSR i OZE przeplatają się wzajemnie i mają na siebie wpływ.
Najważniejsze informacje:
1. Programy DSR (Demand Side Response) zyskują na popularności w kontekście rosnącego zapotrzebowania na energię i potrzeby elastyczności systemu energetycznego.
2. W Polsce przewiduje się wzrost produkcji energii elektrycznej o ponad 36% do 2040 roku, co stawia przed sektorem energetycznym poważne wyzwania klimatyczne i związane z dostępnością paliw kopalnych.
3.Dekarbonizacja i zwiększenie udziału OZE w miksie energetycznym są kluczowymi celami polityki energetycznej w Polsce i Europie.
4. Wprowadzenie usług DSR ma na celu zwiększenie elastyczności systemu energetycznego, co jest niezbędne w obliczu trudności transformacji energetycznej.
5. Polski rynek energetyczny, z boomem na fotowoltaikę, stawia wyzwania związane z przystosowaniem sieci do dużej podaży energii ze źródeł odnawialnych.
6. Ustawa o OZE uległa nowelizacji, a użytkownicy systemów PV są zachęcani do zwiększenia autokonsumpcji, m.in. poprzez instalację magazynów energii.
7. Usługi DSR pozwalają dużym odbiorcom energii na czasowe ograniczenie poboru mocy w sytuacjach krytycznych, co pomaga odciążyć system energetyczny.
Chcesz porozmawiać na ten temat z ekspertami i zastanowić się nad tym, jak zoptymalizować zużycie energii w firmie? Skontaktuj się z nami. Pomożemy!
FORMULARZ
Produkty i usługi
